Avalon » Publicystyka » Artykuł

Historia Marvela

Historia Marvel Comics

Wydawnictwo Marvel Comics ma już 70 lat - to dobry moment, żeby przyjrzeć się historii komiksowego giganta i drodze od niewielkiej firmy do lidera rynku. Jak ewoluował Marvel przez ten czas? Kiedy przeżywał najwspanialsze momenty, a kiedy upadał? Jaki wpływ na komiksy miały zmiany polityczne i kulturowe? Jak potoczyły się losy twórców najpopularniejszych bohaterów Marvela? O tym wszystkim dowiecie się z nowej kolumny, przedstawiającej historię Marvela.

Rok 1938 - świat przed Marvelem

Rok 1939 - Narodziny Giganta

Rok 1940 - Timely idzie na wojnę

Rok 1941 - Rozwój mimo problemów


Rok 1948 - Miłość w czasach segregacji

Rok 1949 - No Love for Superhero

Rok 1950 - Atom, Horror i Wojna

Rok 1951 - Witamy Atlas Comics

Rok 1952 - Świat bez superbohaterów

Rok 1953 - Cisza przed burzą

Rok 1954 - Comics are bad, m'kay? cz. I

Rok 1954 - Comics are bad, m'kay? cz. II

Rok 1954 - Comics are bad, m'kay? cz. III

Rok 1955 - ... a telewizja jeszcze gorsza!

Rok 1956 - Powrót Króla

Rok 1957 - Implozja

Rok 1958 - Wegetacja

Rok 1959 - Urodziny bez fanfar

Historia Marvela Special #2: (pierwsze) 20 lat Marvela cz. I

Historia Marvela Special #2: (pierwsze) 20 lat Marvela cz. II


Kolejne odcinki co dwa tygodnie w środy.



Źródła:
Dobrych książek o historii przemysłu komiksowego nie ma zbyt wiele. Gdybym miał polecić jedną, to pewnie byłaby to Marvel: Five Fabulous Decades of the World's Greatest Comics autorstwa Lesa Danielsa. Autor przedstawia bardzo przystępnie najważniejsze wydarzenia w historii Marvela. Sporo jest anegdot, ilustracji dobrze dopasowanych do tekstu i profili twórców/bohaterów. Nie pogubi się w niej początkujący czytelnik, a wierny fan Marvela na pewno znajdzie nowe informacje. Na dodatek dość popularna na ebay - wystarczy trochę przypolować i można ją mieć za około 50 złotych wliczając przesyłkę. Wada? Widoczna w tytule - opis kończy się na pierwszych pięciu dekadach funkcjonowania wydawnictwa. Na szczęście ostatnie 20 lat jest stosunkowo dobrze opracowane w innych źródłach.

Wśród najnowszych książek na pewno najciekawsza jest Marvel Chronicle autorstwa Toma DeFalco, Petera Sandersona i Toma Brevoorta. Każdy rok zajmuje w niej kilka stron, na których opisane są najważniejsze wydarzenia dotyczące Marvela i kilka ciekawostek historycznych. Świetnie wydana, pełna ilustracji i przemyślana. Na dodatek aktualna, bo wydana w 2008 roku. Czemu więc bardziej cenię książkę Danielsa? Przede wszystkim dlatego, że jest trochę bardziej obiektywna, a w Marvel Chronicle, wydanym pod patronatem Marvela, przemilczano kilka wpadek i niewygodnych faktów z historii wydawnictwa. Nie podobają mi się również proporcje informacji o wydarzeniach dziejących się w komiksach względem opisu dziejów samego wydawnictwa (zdecydowanie za mało o twórcach, roszadach personalnych itd.). Poza tym dość dyskusyjne wydaje się założenie twórców, którzy kierowali się datą okładkową, a nie rzeczywistą datą wydania. Ta druga jest wcześniejsza o kilka miesięcy (od dwóch do czterech), więc komiks wydany np. w październiku 1940, w książce znajdzie się przy opisie roku 1941.

Dla fanów, którzy są zainteresowani nie tylko Marvelem, ale całym rynkiem komiksowym, zdecydowanie polecam Comic Book Nation: The Transformation of Youth Culture in America Bradforda Wrighta. Przekrojowo opisana ewolucja amerykańskiego komiksu, wzloty i upadki kolejnych wydawnictw oraz gatunków. O Marvelu jest sporo w wielu fragmentach, ale największą zaletą jest powiązanie zmian całego rynku z politycznymi i kulturowymi zmianami w USA. Spore fragmenty można za darmo przeczytać tu.

Warte uwagi są też dwie książki o Jacku Kirbym: Kirby: King of Comics Marka Evaniera i Tales to Astonish Ronina Ro. Sporo anegdot nie tylko o Kirbym, ale i o innych twórcach, chociaż te książki mogą służyć raczej uzupełnieniu informacji z trójki wcześniej podanych tytułów niż jako główne źródło wiadomości.

Ciekawym źródłem informacji o wczesnym okresie przemysłu komiksowego może być The (Steranko) History of Comics autorstwa słynnego Jima Steranko. Pierwszy tom poświęcony jest DC i Marvelowi. Podobnie jak większość książek, które opisuje, przy odrobinie cierpliwości do zdobycia na ebay za bardzo przystępną cenę.

Czego nie polecam? Zawiódł mnie Marvel Vault Petera Sandersona i Roya Thomasa. Zdecydowanie przegrywa w porównaniu z publikacją Marvel: Five Fabulous Decades... Lesa Danielsa, do której jest podobny. Niestety zawiera znacznie mniej informacji i nie ratują go ciekawe dodatki. Odradzam też książki Stana Lee. Nie zamierzam w żaden sposób podważać jego gigantycznej roli w rozwoju Marvela, ale w jego wspomnieniach trochę za dużo jest nieścisłości i często stoją one w sprzeczności z innymi źródłami. Cóż, Lee zrobił tyle dla Marvela, że można mu wybaczyć lekką megalomanię. Nie dajcie się nabrać na wydaną niedawno Marvel Encylopedię, która jest po prostu zbiorem krótkich opisów postaci i jest praktycznie bezużyteczna. Nie korzystałem też z Wikipedii (poza zdjęciami/linkami do wywiadów), bo tyle w niej błędów, że nadaje się tylko do ratowania populacji słoni.

Lex
Avalon marvelcomics.pl jest nieoficjalną stroną poświęconą komiksom wydawnictwa Marvel.
Prawa autorskie do wszelkich postaci i grafiki - o ile nie napisano inaczej - należą do firmy Marvel i jej podmiotów.
Wszelkie materiały oryginalne © 2002-2017 Avalon marvelcomics.pl Kopiowanie tekstów bez zgody autorów jest zabronione.